Ile zębów ma dorosły człowiek, a ile zębów mlecznych ma dziecko?

Dorosły człowiek ma 32 zęby stałe, licząc zęby mądrości, albo 28 bez nich. Dziecko ma 20 zębów mlecznych.

Poniżej znajdziesz podział na rodzaje zębów, harmonogram ząbkowania, kolejność wypadania mleczaków oraz odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadają rodzice.

Ile zębów ma dorosły człowiek

Pełne uzębienie stałe liczy 32 zęby — po 16 w każdym łuku, symetrycznie po 8 z każdej strony.

Bez zębów mądrości uzębienie liczy 28 zębów i jest w pełni funkcjonalne. Ósemki nie są potrzebne do prawidłowego żucia.

Zęby mądrości — dlaczego nie u każdego

Trzecie trzonowce, czyli ósemki, wyrzynają się zwykle między 17. a 25. rokiem życia. U części osób nie pojawiają się wcale — nie mają nawet zawiązków.

To skutek zmian ewolucyjnych. Nasza dieta jest miękka i przetworzona, więc szczęka stopniowo się skróciła, a dla ósemek zabrakło miejsca. Dlatego często:

• pozostają zatrzymane w kości,
• wyrzynają się częściowo lub krzywo,
• napierają na siódemki,
• wywołują stany zapalne kapturka dziąsłowego.

Ósemka, która wyrżnęła się prawidłowo i nie sprawia problemów, nie wymaga usunięcia. Więcej w artykule o kłopotliwych ósemkach.

Ile zębów mlecznych ma dziecko

Pełne uzębienie mleczne liczy 20 zębów — po 10 w każdym łuku.

Różnica wobec uzębienia stałego wynika z braku przedtrzonowców — w uzębieniu mlecznym ta grupa nie występuje. Zęby mleczne są mniejsze, mają cieńsze szkliwo i bielszy, bardziej mleczny odcień, od którego wzięły nazwę.

Czy zęby mleczne mają korzenie?

Tak, każdy ząb mleczny ma korzeń — i to proporcjonalnie dłuższy niż zęby stałe.

Skąd więc powszechne przekonanie, że mleczaki korzeni nie mają? Bierze się z tego, jak wygląda wypadnięty ząb.

Zanim ząb mleczny wypadnie, jego korzeń ulega resorpcji: rosnący pod spodem zawiązek zęba stałego stopniowo go rozpuszcza. Ząb traci zakotwiczenie, zaczyna się chwiać i wypada, gdy korzeń jest już w większości wchłonięty. Dziecko wypluwa więc samą koronę — stąd wrażenie, że korzenia nigdy nie było.

To ma dwie praktyczne konsekwencje:

• Ząb mleczny można i trzeba leczyć kanałowo, jeśli zajdzie taka potrzeba.
• Usunięcie mleczaka na siłę, zanim korzeń się wchłonie, może uszkodzić zawiązek zęba stałego.

Harmonogram ząbkowania

Zawiązki zębów mlecznych powstają już w 6.–7. tygodniu życia płodowego. Wyrzynanie zaczyna się zwykle około 6. miesiąca życia.

Komplet 20 zębów mlecznych dziecko ma zwykle około 2,5–3 roku życia.

Objawy ząbkowania, widoczne czasem już od 4. miesiąca:

• rozdrażnienie i niespokojny sen,
• obrzęknięte, zaczerwienione dziąsła,
• wzmożone ślinienie,
• wkładanie przedmiotów do buzi,
• zmniejszony apetyt,
• stan podgorączkowy.

Wysoka gorączka, biegunka i wymioty nie są objawami ząbkowania — wymagają konsultacji pediatrycznej.

Odchylenia o kilka miesięcy są normą. Jeśli pierwszy ząb nie pojawi się do 12. miesiąca, warto skonsultować to ze stomatologiem.

Kiedy wypadają zęby mleczne

Wymiana uzębienia zaczyna się zwykle około 6. roku życia i trwa do 12.–13. roku. Kolejność wypadania odpowiada mniej więcej kolejności wyrzynania.

Ważny szczegół, który zaskakuje wielu rodziców: pierwszy ząb stały, tak zwana szóstka, wyrasta około 6. roku życia za ostatnim zębem mlecznym — nie w miejsce żadnego wypadniętego zęba. Nic wcześniej nie wypada, więc bywa mylona z mleczakiem i bagatelizowana. To ząb na całe życie i wymaga takiej samej ochrony jak pozostałe. Warto rozważyć lakowanie jego bruzd.

Między 6. a 12. rokiem życia dziecko ma uzębienie mieszane — jednocześnie zęby mleczne i stałe.

Ząb stały rośnie za mlecznym — co robić

To zjawisko nazywane potocznie rekinimi zębami. Ząb stały, najczęściej dolny siekacz, wyrzyna się od strony języka, zanim mleczak zdąży wypaść. Przez pewien czas widoczne są dwa rzędy zębów.

W większości przypadków to nie jest powód do niepokoju. Gdy mleczak wypadnie, ząb stały zwykle sam przesuwa się na właściwe miejsce — pomaga w tym nacisk języka. Zachęcaj dziecko do delikatnego ruszania chwiejącym się zębem.

Zgłoś się do stomatologa, jeśli:

• ząb mleczny nie chwieje się wcale, a stały już się wyrżnął,
• mija ponad 2–3 miesiące, a mleczak nadal tkwi na miejscu,
• dotyczy to zębów górnych, gdzie samoistne ustawienie jest mniej prawdopodobne,
• dziecko odczuwa ból lub dziąsło jest zaczerwienione,
• zębów podwójnych jest kilka.

Czy piątki to zęby mleczne?

To zależy od wieku dziecka i od tego, o którym uzębieniu mowa.

W uzębieniu mlecznym numeracja obejmuje zęby od 1 do 5, gdzie piątka to drugi trzonowiec mleczny — ząb mleczny.

W uzębieniu stałym piątka oznacza drugi przedtrzonowiec — ząb stały, który wyrasta w miejscu drugiego trzonowca mlecznego około 10.–12. roku życia. To też ząb, którego wrodzonego zawiązka brakuje najczęściej — a dotyczy to głównie piątek dolnych. Więcej w artykule o hipodoncji.

W skrócie: u przedszkolaka piątka jest mleczna, u nastolatka i dorosłego stała.

Próchnica zębów mlecznych — mit „i tak wypadną”

To najkosztowniejszy mit w stomatologii dziecięcej.

Zęby mleczne mają cieńsze szkliwo i większą komorę miazgi, więc próchnica postępuje w nich znacznie szybciej niż w zębach stałych — czasem w kilka tygodni.

Nieleczona prowadzi do:

• bólu i stanu zapalnego, często kończącego się wizytą na ostrym dyżurze,
• uszkodzenia zawiązka zęba stałego rosnącego pod spodem — może wyrosnąć z defektem szkliwa,
• przedwczesnej utraty zęba i przesunięcia sąsiednich zębów, co odbiera miejsce zębowi stałemu i prowadzi do wady zgryzu,
• problemów z gryzieniem i wymową,
• przeniesienia bakterii próchnicotwórczych na zęby stałe.

Zęby mleczne pełnią funkcję do 12. roku życia i wyznaczają miejsce zębom stałym. Ich leczenie jest inwestycją w uzębienie stałe.

Podsumowanie

• Dorosły ma 32 zęby z ósemkami lub 28 bez nich.
• Dziecko ma 20 zębów mlecznych, bez przedtrzonowców.
• Zęby mleczne mają korzenie, które ulegają resorpcji przed wypadnięciem.
• Ząbkowanie zaczyna się około 6. miesiąca, komplet mleczaków jest ok. 2,5 roku.
• Wymiana trwa od 6. do 12.–13. roku życia.
• Pierwsza szóstka to ząb stały — nie wypada i wymaga ochrony.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Ile zębów ma dorosły człowiek?

32 zęby stałe wraz z zębami mądrości lub 28 bez nich. Uzębienie bez ósemek jest w pełni funkcjonalne.

Ile zębów mlecznych ma dziecko?

20 — 8 siekaczy, 4 kły i 8 trzonowców mlecznych. W uzębieniu mlecznym nie występują przedtrzonowce.

Czy zęby mleczne mają korzenie?

Tak. Korzeń ulega jednak resorpcji przed wypadnięciem zęba, dlatego wypadający mleczak wygląda, jakby go nie miał.

Kiedy wypadają zęby mleczne?

Pierwsze siekacze około 6.–7. roku życia. Cała wymiana kończy się zwykle między 12. a 13. rokiem.

Co zrobić, gdy ząb stały rośnie za mlecznym?

W większości przypadków wystarczy obserwacja — ząb stały sam się ustawi po wypadnięciu mleczaka. Zgłoś się do stomatologa, jeśli mleczak nie chwieje się wcale lub sytuacja utrzymuje się ponad 2–3 miesiące.

Czy trzeba leczyć zęby mleczne z próchnicą?

Tak. Nieleczona próchnica powoduje ból, może uszkodzić zawiązek zęba stałego i prowadzi do wad zgryzu przez przedwczesną utratę zęba.

Czy piątki to zęby mleczne?

W uzębieniu mlecznym tak — to drugi trzonowiec mleczny. W uzębieniu stałym piątka to drugi przedtrzonowiec, czyli ząb stały.

Ile zębów wyrasta jako pierwsze zęby stałe?

Pierwsze są zwykle szóstki, czyli pierwsze trzonowce stałe, około 6. roku życia. Wyrastają za ostatnim zębem mlecznym, nie w miejsce wypadniętego.

Co zrobić, jeśli dziecko nie ma jeszcze zębów w wieku roku?

Skonsultować się ze stomatologiem. Zwykle to indywidualne tempo rozwoju, ale warto wykluczyć brak zawiązków zębowych.

Na wizyty adaptacyjne, przeglądy i leczenie zębów mlecznych zaprasza klinika stomatologiczna Aurident we Wrocławiu.

Przeczytaj również:

• Kłopotliwe ósemki — usuwać czy zostawiać?
• Płytka przedsionkowa — czym jest i po co ją stosować
• Produkty szkodliwe dla zębów — czego należy unikać?